Als we economische groei loslaten als leidend principe, wat betekent dat voor de verhoudingen op het wereldtoneel? Kan een Europese Unie die als eerste stopt met het najagen van economische groei nog steeds een wereldspeler zijn? Daarover praten we met Gaya Herrington en Roderick Kefferpütz.
Het is één van de grootste ergernissen in ons land: zwerfafval. Hoe kunnen we de strijd tegen zwerfafval winnen? Daarover praat Sanne van Keulen met Merijn Tinga, beter bekend als de Plastic Soup Surfer, en Dirk Groot, vooral bekend als de Zwerfinator.
Op 22 november zijn er verkiezingen en gaan we allemaal naar de stembus. Tenminste, dat zou je denken. Want iedere verkiezing gaan miljoenen mensen niet stemmen. Deze aflevering zoomen we in op die groep. Wie zijn het? Wat drijft ze? En is het een probleem dat ze niet stemmen?
Klinkt de callcenter-medewerker wel blij genoeg aan de telefoon? Een geavanceerd algoritme voor emotieherkenning kan dat checken. Zo dreigt kunstmatige intelligentie ons te ontmenselijken. GroenLinks-Europarlementariër Kim van Sparrentak werkt aan een Europese wet die dat moet voorkomen. We spreken met haar over de risico’s en kansen van kunstmatige intelligentie.
De Eerste Kamer is nog nooit zo gepolitiseerd geweest. Hier wordt bepaald of het kabinet bij wetgeving linksom of rechtsom gaat. Hoe kijken nieuwe Eerste Kamerleden zelf naar hun rol? Wij praten erover met Hetty Janssen van de PvdA en Daan Roovers van GroenLinks.
We weten het al jaren: Nederland heeft een groot schuldenprobleem. Toch komt échte verandering maar niet van de grond. Hoe kan het dat het schuldenprobleem zo hardnekkig is? En wat is er nodig om dit probleem definitief de wereld uit te helpen? Wij bespreken het met Nadja Jungmann.
Door toedoen van het kapitalisme worden maatschappelijke problemen gereduceerd tot individuele kwesties. Hoe we daarvan afkomen en wat dit betekent voor linkse politiek bespreken we met Marian Donner, schrijver van onder meer het Zelfverwoestingsboek en De Grote Weigering. Een aflevering vol imperfectie en een hartstochtelijk pleidooi om af te stappen van de zelfhulppolitiek.
Polarisatie, tegenstellingen en scheidslijnen. Dat zijn de buzz-woorden na de Provinciale Statenverkiezingen. Maar zien we dit ook terug in wetenschappelijk onderzoek? Wij praten erover met Josse de Voogd en Emily Miltenburg.
Als ons water niet snel schoner wordt, dreigt een nieuwe stikstofcrisis, die het land op slot gooit. We spreken erover met Renske Diek van Natuurmonumenten en Sander Mager van Water Natuurlijk.
Met Tweede Kamerlid Lisa Westerveld praten we over de jeugdhulp. Al jaren verkeert de jeugdhulp in diepe crisis. Juist de kinderen met de ernstigste problemen krijgen niet de hulp die zij nodig hebben. Hoe kan dat?
Hoe heeft de Oekraïense samenleving zich de afgelopen jaren ontwikkeld? Hoe staat de democratie ervoor? En wat kunnen wij doen om de positieve ontwikkelingen te ondersteunen? We voerden een gesprek met twee Oekraïne-kenners over de enorme veerkracht van Oekraïense gemeenschappen in oorlogstijd.
Waarom worden mbo'ers nog altijd ongelijk behandeld? En waarom wordt je plek in deze samenleving bepaald aan de hand van je opleidingsniveau? Kan dit ook anders? Over die vragen praten we deze aflevering met GroenLinks-Tweede Kamerlid Kauthar Bouchallikht.
Dagelijks horen we beweringen dat Nederland vol is en dat Europa wordt overspoeld door mensen die eigenlijk geen vluchteling zijn, maar hoeveel klopt daar nu eigenlijk van? Daarover praten we met Tineke Ceelen, die zich al twintig jaar wereldwijd inzet als directeur van Stichting Vluchteling.
Hoe zou de Nederlandse landbouw er over dertig jaar uit moeten zien? En wat betekent dit voor onze boeren? Over die vragen gaan we in gesprek met GroenLinks-Tweede Kamerlid Laura Bromet.
Waarom lukt het maar niet om discriminatie écht effectief te bestrijden? En wat zou de politiek hiertegen kunnen doen? Daarover gaan we in gesprek met dichter en activist Jerry Afriyie, projectleider bij Controle Alt Delete Jair Schalkwijk en GroenLinks Eerste Kamerlid Ruard Ganzevoort, die een onderzoekscommissie leidde naar de effectiviteit van onze antidiscriminatiewetgeving.
Door het vergroenen van de zware industrie gaan veel banen veranderen of zelfs verloren. Tegelijkertijd komt de groene sector werknemers tekort. Hoe zorgen we voor een eerlijke transitie? Daarover praten we met Michèlle Prins (programmaleider Industrie bij Natuur & Milieu) en Bas van Weegberg (lid van het dagelijks bestuur van FNV).
Het Nederlandse poldermodel wordt vaak geprezen, maar het onderling regelen van zaken brengt ook een groot risico met zich mee: corruptie. Hoe kunnen we ons bestuur hiertegen beschermen? En hoe voorkom je dat je zelf betrokken raakt bij corruptieschandalen? Daarover praten we met Willeke Slingerland, lector Weerbare Democratie, en met Eric Smit, hoofdredacteur van Follow the Money.
Het persoonlijke is politiek, maar in hoeverre raakt beleid nu écht aan onze identiteit? Daarover praten we met Amma Asante, voorzitter van de Landelijke Cliëntenraad, en Faiza Oulahsen, hoofd Klimaat en Energie bij Greenpeace Nederland.
Hoe ziet het ideale sociale vangnet eruit? Hoe garanderen we dat iedereen kan meedoen in de samenleving? Over die vragen praten we met Arjan Vliegenthart, directeur van het NIBUD, en Sandra Bos, onderzoeksleider van de Amsterdamse experimenten met de bijstand.
Goed nieuws: het nieuwe kabinet wil serieus klimaatbeleid voeren. Een belangrijk onderdeel is groene industriepolitiek. Daar is GroenLinks gek op, maar hoe groen wordt die groene industriepolitiek? En welke rol speelt groene waterstof? Te gast zijn Henri Bontenbal (Tweede Kamerlid voor het CDA en één van de architecten van het coalitieakkoord) en Suzanne Kröger (Tweede Kamerlid voor GroenLinks).
De kloof tussen stad en platteland verdiept zich. Terwijl steden als Amsterdam, Utrecht en Eindhoven groeien en bloeien, krimpen regio’s aan de randen van Nederland. Krimp betekent niet alleen minder scholen, minder ziekenhuizen en minder politiebureaus, maar ook meer werkloosheid, meer gezondheidsproblemen en meer energie-armoede. Ondertussen groeien anti-establishment partijen als PVV, Forum voor Democratie en BoerBurgerBeweging.
Nederlandse vrouwen verdienen gedurende hun leven gemiddeld 300 duizend euro minder dan mannen, er zijn meer directeuren met de voornaam Peter dan dat er vrouwelijke directeuren zijn en thuiswerkende mannen hebben gemiddeld twee keer zo vaak een eigen werkkamer dan thuiswerkende vrouwen. Waarom is in Nederland De Werkende Man nog altijd belangrijker dan de werkende vrouw?
Wat is klimaatrechtvaardigheid, waarom is het belangrijk en hoe krijgen we het hoger op de politieke agenda? Hoe kijken ze in andere delen van de wereld, zoals in Afrika, tegen klimaatrechtvaardigheid aan? Daarover praten Sanne van Keulen en Evert Nieuwenhuis met Donald Pols (Milieudefensie) en Ama van Dantzig (adviesbureau Dr. Monk).
Hoe meer windmolens er komen, hoe luider het protest, zo lijkt het wel. Hebben burgers genoeg inspraak? Zijn burgerberaden de oplossing? En kunnen burgerberaden ook andere maatschappelijke problemen oplossen? Eva Rovers (Bureau Burgerberaad) en Reint Jan Renes (lector Psychologie voor een Duurzame Stad) leggen uit waarom burgerberaden ‘een cadeautje voor politici’ zijn.
Als een van de grootste exporteurs ter wereld draagt Nederland bij aan armoede, ongelijkheid en vernietiging van ecosystemen wereldwijd. Hoe kunnen we handel inzetten als een middel om klimaatverandering te stoppen, armoede te bestrijden en ongelijkheid juist tégen te gaan? Daarover praten we met Danielle Hirsch, directeur van milieu- en mensenrechtenorganisatie Both Ends.
We praten met Ingrid Robeyns, hoogleraar Ethiek van Instellingen aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht. Zij stelt dat extreme rijkdom een moreel en maatschappelijk probleem is. Extreme rijkdom draagt onevenredig bij aan de klimaatcrisis en aan het ontstaan van machtsverschillen. Naast een armoedegrens zou er dan ook een rijkdomsgrens moeten komen.
Al jaren worden pogingen gedaan om de kansenongelijkheid in het onderwijs te verminderen, maar zonder succes. We praten met leerkracht Thijs Roovers en onderwijsdeskundige Tijana Prokic-Breuer, die stellen dat goede leerkrachten de sleutel tot goed onderwijs én het tegengaan van kansenongelijkheid. Het aanpakken van het lerarentekort moet dan ook prioriteit nummer één zijn van de nieuwe minister van onderwijs.
Hoe ver reikt de invloed van data en wat zou de politiek moeten doen om die macht te beteugelen? Kathalijne Buitenweg, Nederlands bestuurder en één van de belangrijkste politici van GroenLinks, nam in maart 2021 afscheid van de politiek. We praten met haar over haar boek, Datamacht en tegenkracht, dat vlak voor de opname van deze podcast verscheen bij uitgeverij De Bezige Bij.
Markeren de komende verkiezingen het einde van het neoliberalisme? Zelfs de VVD vindt dat de 'rafelranden van het kapitalisme moeten worden bijgeschaafd'. Wat is het linkse alternatief voor neoliberalisme en pakt links de politieke ruimte die nu ontstaat? Hierover praten we met hoogleraar economie Irene van Staveren en politicoloog Merijn Oudenampsen.
We praten met architect Reimar von Meding over bouwen in bestaande wijken. Meding legt uit waarom bouwen in bestaande wijken niet alleen veel duurzamer is, maar ook nog eens een stuk sneller gaat dan bouwen in het weiland.
We praten met econoom Rutger Hoekstra over het machtigste cijfer ter wereld. Hoekstra stelt dat het tijd is voor een actieplan om het bbp vóór 2030 te vervangen, omdat voor een maatschappij waarin welzijn, duurzaamheid en rechtvaardigheid centraal staan andere indicatoren nodig zijn.
Hoe ziet een schone en groene industrie in Nederland eruit? Daarover praten we met klimaatwetenschapper Heleen de Coninck en Marjan Minnesma, directeur van de stichting Urgenda.
